Statistik terbaharu menunjukkan sebanyak 2,054 kelahiran direkodkan di Brunei dalam tempoh lapan tahun bermula 2019 sehingga suku pertama 2026. Data ini dibentangkan oleh Menteri Hal Ehwal Agama bagi menjawab persoalan mengenai sokongan sistem terhadap kanak-kanak yang dilahirkan dalam kategori tertentu. Daripada keseluruhan jumlah tersebut, majoriti besar iaitu 1,762 kelahiran adalah daripada ibu yang merupakan warganegara Brunei.
Penjelasan rasmi menyatakan bahawa sistem pendaftaran di hospital mahupun JIPK tidak menggunakan istilah “anak luar nikah”, sebaliknya menggunakan klasifikasi anak tidak sah taraf. Terdapat tiga kategori utama iaitu K180 bagi kelahiran kurang 180 hari selepas perkahwinan, Kategori Tidak Ditentukan bagi ibu yang tidak berkahwin semasa bersalin, dan Kategori Laqit bagi anak yang tidak diketahui ibu bapanya atau ditinggalkan.
Walaupun isu ini dipandang serius, data menunjukkan trend penurunan yang menggalakkan dalam tempoh lapan tahun kebelakangan ini. Jumlah kes merosot daripada 378 pada 2019 kepada 230 menjelang tahun 2025. Selain itu, rekod jenayah Syariah melibatkan kesalahan mengandung luar nikah juga menunjukkan pengurangan kes dalam tempoh tiga tahun berturut-turut, mencerminkan keberkesanan pemantauan sosial.
Kerajaan Brunei melalui Majlis Kebangsaan Isu Sosial (MKIS) lebih mengutamakan langkah pencegahan dan pendidikan berbanding sekadar menjalankan kajian punca. Pelbagai program kesedaran, pengukuhan akidah, dan jati diri telah dilaksanakan secara meluas di institusi pendidikan dan komuniti. Pada tahun 2025 sahaja, sebanyak 25 sesi kesedaran telah dianjurkan dengan melibatkan lebih 3,000 peserta bagi memberi kefahaman tentang implikasi undang-undang.
Dari aspek kebajikan, kanak-kanak yang diklasifikasikan sebagai tidak sah taraf diiktiraf sebagai anak yatim di bawah undang-undang Islam. Mereka layak menerima perlindungan sosial dan bantuan kewangan termasuk dana Zakat untuk keperluan harian serta perbelanjaan sekolah. Program seperti BIBD ALAF turut menyediakan biasiswa sehingga ke peringkat pengajian tinggi di dalam dan luar negara bagi memastikan masa depan mereka terjamin.
Sistem perlindungan undang-undang yang teguh seperti Akta Kanak-Kanak dan Orang Muda turut berperanan memastikan golongan ini tidak diabaikan atau didera. Agensi kerajaan seperti JAPEM dan JUZWAB bekerjasama erat bagi melindungi kanak-kanak ini daripada stigma masyarakat. Usaha berterusan ini membuktikan komitmen negara dalam menjaga kebajikan setiap individu tanpa mengira latar belakang kelahiran mereka.
