Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia (APMM) tampil menyangkal dakwaan bahawa pihak berkuasa tempatan membiarkan aktiviti pemindahan minyak secara haram oleh kapal tangki berkaitan Iran. Isu ini mula mendapat perhatian selepas sebuah kumpulan advokasi yang berpangkalan di Amerika Syarikat, UANI, mendakwa Malaysia menjadi fasilitator kepada rangkaian penyelewengan sekatan tersebut. Aktiviti kapal tangki ini dilaporkan menyasarkan pasaran China sebagai destinasi utama penghantaran minyak mentah mereka.
Menurut laporan pemerhatian satelit oleh UANI, sebanyak 42 aktiviti pemindahan kapal ke kapal (STS) melibatkan minyak Iran telah desan di kawasan luar had pelabuhan timur (EOPL) berhampiran Johor. Kawasan tersebut merupakan laluan perdagangan maritim yang sangat sibuk dan terletak secara strategik di antara Iran dan China. Kumpulan berkenaan mendakwa kehadiran “armada gelap” ini beroperasi dengan mematikan sistem pengesanan bagi menyembunyikan identiti asal usul kargo mereka.
Ketua Pengarah APMM, Mohamad Rosli Abdullah, menjelaskan bahawa operasi pemindahan tersebut sengaja dilakukan di kawasan terpencil dan di luar zon perairan wilayah Malaysia. Tindakan sedemikian diambil oleh pengendali kapal bagi mengeksploitasi jurang bidang kuasa sempadan antarabangsa serta mengelak daripada dikesan oleh radar pihak berkuasa. Beliau turut menyatakan bahawa ketiadaan perkongsian maklumat risikan masa nyata antara agensi tempatan dan antarabangsa menyukarkan lagi operasi pembanterasan.
Walaupun aktiviti pemindahan minyak di laut lepas tidak menyalahi undang-undang antarabangsa secara mutlak, kerajaan Malaysia tidak menggalakkan operasi tanpa kebenaran di luar zon yang ditetapkan. Kebimbangan utama pihak berkuasa adalah risiko tinggi berlakunya tumpahan minyak yang melibatkan kapal-kapal berusia tua, yang boleh menjejaskan ekosistem maritim tanpa pengawasan yang betul. Pihak UANI mencadangkan agar Malaysia memperketat peraturan alam sekitar dan insurans bagi menyekat sokongan logistik tempatan kepada kapal-kapal terbabit.
Isu keselamatan maritim ini turut menarik perhatian negara jiran apabila Kementerian Luar Indonesia mengesahkan sedang menyemak status perundangan aktiviti tersebut yang bersempadan dengan Kepulauan Riau. Walaupun Indonesia menghormati hak pelayaran antarabangsa, mereka menegaskan tidak akan membenarkan zon maritimnya digunakan untuk sebarang aktiviti yang melanggar undang-undang. Perkembangan ini menunjukkan implikasi geopolitik yang meluas akibat konflik sekatan ekonomi di rantau Asia Tenggara.
Sebagai bukti ketegasan, APMM mendedahkan bahawa mereka telah menahan dua buah kapal tangki yang terlibat dalam pemindahan tanpa kebenaran sebanyak dua juta tong minyak mentah awal tahun ini. Bagaimanapun, cabaran penguatkuasaan kekal tinggi selepas salah sebuah kapal yang dibebaskan atas jaminan dilaporkan kembali aktif menjalankan aktiviti STS tidak lama kemudian. Pihak APMM menegaskan komitmen mereka untuk memperkukuh kerjasama strategik dan pemantauan bagi memastikan kedaulatan serta keselamatan perairan negara sentiasa terpelihara.
