Sebanyak 57 pertubuhan masyarakat sivil telah menghantar surat terbuka kepada Perdana Menteri bagi menggesa pemantauan lebih ketat terhadap operasi Lynas Rare Earths Ltd di Malaysia. Desakan ini timbul susulan laporan mengenai perjanjian pembekalan antara syarikat tersebut dengan pihak Amerika Syarikat yang dianggarkan bernilai AS$96 juta bagi tempoh empat tahun.
Kumpulan tersebut melahirkan kebimbangan bahawa aktiviti pemprosesan nadir bumi di Gebeng, Pahang, kini terikat dengan rantaian bekalan ketenteraan kuasa asing. Mereka mendakwa bahan yang dihasilkan di Malaysia berkemungkinan besar digunakan untuk pembuatan senjata canggih yang digunakan dalam operasi ketenteraan yang kontroversial di peringkat global.
Situasi ini dilihat sebagai satu ancaman kepada prinsip dasar luar Malaysia yang selama ini kekal sebagai negara berkecuali. Jika dibiarkan, penglibatan secara tidak langsung ini dikhuatiri akan merosakkan imej dan kredibiliti Malaysia di pentas antarabangsa, terutamanya ketika memperjuangkan isu kemanusiaan di Palestin dan Iran.
Selain isu diplomasi, aspek kedaulatan negara turut dibangkitkan kerana infrastruktur industri tempatan seolah-olah digunakan untuk menyokong keperluan ketenteraan asing. Hal ini dikhuatiri akan melemahkan keupayaan kawal selia domestik serta mengurangkan tahap akauntabiliti awam terhadap aktiviti industri yang berisiko tinggi di dalam negara.
Isu alam sekitar yang sekian lama menyelubungi Lynas juga mendapat perhatian baru apabila dikaitkan dengan beban etika rantaian bekalan tentera. Kumpulan sivil ini menekankan bahawa Malaysia mempunyai tanggungjawab di bawah undang-undang antarabangsa untuk tidak membantu sebarang tindakan yang melanggar norma kemanusiaan sejagat.
Sebagai langkah penyelesaian, mereka menuntut Putrajaya mewajibkan Lynas membuktikan ketelusan sepenuhnya mengenai skop perjanjian dan penggunaan akhir produk mereka. Antara tuntutan utama termasuklah pelaksanaan audit usaha wajar hak asasi manusia yang bebas serta penguatkuasaan undang-undang domestik bagi memastikan syarikat di Malaysia tidak terlibat dalam jenayah antarabangsa.
